Ang Pinaniniwalaan ng mga Katoliko
Ang Pananampalatayang Katoliko, sa Simpleng Salita
Isang maikli at simpleng pangkalahatang-ideya ng pinaniniwalaan ng Simbahang Katoliko at kung paano namumuhay ang mga Katoliko. Para sa buo at opisyal na turo, nagli-link ang bawat bahagi sa Katesismo ng Simbahang Katolika (sa Ingles).
Iisang Diyos sa tatlong Persona
Naniniwala ang mga Katoliko sa iisang Diyos na lumikha ng lahat dahil sa pag-ibig. Ang iisang Diyos na ito ay tatlong Persona, ang Ama, ang Anak at ang Espiritu Santo. Ito ang Santisima Trinidad, ang sentrong misteryo ng pananampalatayang Kristiyano. Bawat tao ay nilikha sa larawan ng Diyos at minamahal niya.
Hesukristo
Si Hesus ng Nazaret ang Anak ng Diyos, tunay na Diyos at tunay na tao. Ipinanganak siya ng Birheng Maria, nagturo at nagpagaling, namatay sa krus para sa mga kasalanan ng mundo, at nabuhay na mag-uli mula sa mga patay sa ikatlong araw. Sa kanyang kamatayan at Muling Pagkabuhay, binuksan niya ang daan tungo sa buhay na walang hanggan. Itinatag niya ang Simbahan at isinugo ang Espiritu Santo upang gabayan ito hanggang sa kanyang muling pagdating.
Ang Kredo
Ang kredo ay buod ng pananampalataya. Dalawa ang pinakaginagamit:
- Ang Kredo ng Nicea, isinulat ng mga Konsilyo ng Nicea (325) at Constantinopla (381), ay dinarasal sa Misa tuwing Linggo. Mababasa mo ang kasalukuyang tekstong Ingles sa website ng mga obispo ng Estados Unidos.
- Ang Sumasampalataya (Kredo ng mga Apostol), isang mas maikli at napakatandang buod, ay dinarasal sa Binyag at sa Rosaryo. Basahin ito sa aming pahina ng Mga Dasal.
Kasulatan at Tradisyon
Ipinakikilala ng Diyos ang kanyang sarili sa pamamagitan ng Banal na Kasulatan (ang Bibliya) at ng Banal na Tradisyon (ang pananampalatayang ipinasa mula sa mga Apostol). Naglilingkod sa dalawa ang tanggapang nagtuturo ng Simbahan, ang Magisterium (ang Papa at ang mga obispong kaisa niya), sa tapat na pagpapaliwanag sa mga ito. Tuklasin ang Bibliya.
Ang pitong sakramento
Ang mga sakramento ay mga nakikitang tanda, itinatag ni Kristo, na sa pamamagitan nito ay ibinibigay ng Diyos ang kanyang grasya. Pito ang ipinagdiriwang ng mga Katoliko, na umaabot sa bawat yugto ng buhay.
Mga Sakramento ng Pagpapasimula
Binyag
Hinuhugasan ang kasalanan at ginagawang anak ng Diyos at kasapi ng Simbahan ang isang tao. Minsan lamang tinatanggap, sa tubig at sa mga salitang “Binibinyagan kita sa ngalan ng Ama, at ng Anak, at ng Espiritu Santo.”
Kumpil
Pinalalakas ang binyagan sa mga kaloob ng Espiritu Santo, sa pagpapahid ng banal na langis na tinatawag na krisma. Minsan lamang tinatanggap.
Banal na Eukaristiya
Ang Katawan at Dugo ni Kristo, tinatanggap sa Misa. Naniniwala ang mga Katoliko na tunay na naroroon si Hesus, hindi lamang bilang simbolo. Ito ang “bukal at rurok” ng buhay Kristiyano.
Mga Sakramento ng Pagpapagaling
Pagbabalik-loob (Kumpisal)
Sa pamamagitan ng pari, pinatatawad ng Diyos ang mga kasalanang nagawa pagkatapos ng Binyag. Tinatawag ding Pakikipagkasundo. Iniingatan nang lubos na lihim ang lahat ng sinasabi.
Pagpapahid ng Langis sa Maysakit
Nagdadala ng lakas at kapayapaan ni Kristo sa mga malubhang maysakit, matatanda, o ooperahan. Maaaring tanggapin nang higit sa isang beses.
Mga Sakramento sa Paglilingkod sa Pakikipag-isa
Banal na Orden
Inoordenan ang mga lalaki bilang diyakono, pari at obispo upang maglingkod sa Simbahan. Tingnan ang Istruktura ng Simbahan.
Matrimonyo
Isang panghabambuhay at tapat na tipan ng isang lalaki at isang babae, bukas sa pagkakaroon ng anak, na sumasalamin sa pag-ibig ni Kristo sa Simbahan.
Katesismo: Ikalawang Bahagi, “Ang Pagdiriwang ng Misteryong Kristiyano” (sa Ingles).
Ang Misa
Ang Misa ang sentro ng pagsambang Katoliko. Dito, ginagawang kasalukuyan ang iisang sakripisyo ni Kristo sa krus, at pinakakain ang mga mananampalataya ng Salita ng Diyos at ng Eukaristiya. Hinihiling sa mga Katoliko na magsimba tuwing Linggo (o Sabado ng gabi) at sa mga pistang pangilin. Ano ang aasahan sa Misa.
Si Maria at ang mga santo
Pinararangalan ng mga Katoliko si Maria bilang Ina ng Diyos, dahil Diyos ang kanyang Anak. Hindi nila siya sinasamba. Sa Diyos lamang ang pagsamba. Hinihingi nila ang kanyang panalangin, gaya ng paghiling mo sa isang kaibigan na ipagdasal ka. Itinuturo ng Simbahan na ipinaglihi si Maria nang walang kasalanan (ang Kalinis-linisang Paglilihi) at iniakyat sa langit nang may katawan at kaluluwa (ang Pag-akyat sa Langit).
Ang mga santo ay mga banal na lalaki at babae na ngayon ay kabahagi na ng buhay ng Diyos sa langit. Itinuturing sila ng mga Katoliko na halimbawa at kaibigan, at hinihingi ang kanilang panalangin. Kilalanin ang ilan sa mga santo, kasama ang dalawang santong Pilipino, sina San Lorenzo Ruiz at San Pedro Calungsod.
Ang buhay moral
Binuod ni Hesus ang batas sa dalawang utos: ibigin ang Diyos nang buong puso, kaluluwa at pag-iisip, at ibigin ang kapwa gaya ng sarili (Mateo 22:37–39). Isinasabuhay ito ng mga Katoliko sa pamamagitan ng:
- Ang Sampung Utos (Exodo 20), ang saligan ng buhay moral.
- Ang mga Pagpapala (Beatitudes) (Mateo 5:3–12), ang larawan ni Hesus ng isang pinagpalang buhay.
- Ang mga gawa ng awa: pagpapakain sa nagugutom, pagdalaw sa maysakit, pag-aliw sa nalulungkot, pagpapatawad sa nagkasala at iba pa.
- Ang panlipunang turo ng Simbahan: ang dangal ng bawat buhay ng tao mula paglilihi hanggang likas na kamatayan, pagmamalasakit sa mahihirap, ang dangal ng paggawa, at pangangalaga sa sangnilikha.
Kapag tayo ay nagkukulang, laging inaalok ang awa ng Diyos, lalo na sa Kumpisal.
Mga gawaing Katoliko
Ang mga utos ng Simbahan
Limang pangunahing tungkuling hinihiling sa bawat Katoliko:
- Magsimba tuwing Linggo at pistang pangilin, at magpahinga sa hindi kailangang trabaho.
- Mangumpisal kahit minsan sa isang taon.
- Tumanggap ng Banal na Komunyon kahit sa panahon ng Pasko ng Pagkabuhay.
- Sundin ang mga araw ng pag-aayuno at pangingilin sa karne.
- Tumulong sa mga pangangailangan ng Simbahan.
Pag-aayuno at pangingilin
Nag-aayuno (isang buong kain at dalawang mas maliit) ang mga Katolikong 18 hanggang 59 taong gulang sa Miyerkoles ng Abo at Biyernes Santo. Ang mga Katolikong 14 taong gulang pataas ay nangingilin sa karne sa Miyerkoles ng Abo at sa mga Biyernes ng Kuwaresma. Mga araw ng pagpepenitensiya ang mga Biyernes sa buong taon.
Ang taong liturhiko
Sinusundan ng kalendaryo ng Simbahan ang buhay ni Kristo: Adbiyento (paghahanda sa Pasko), Pasko, Kuwaresma (40 araw ng panalangin, pag-aayuno at paglilimos), ang Tatlong Araw ng Pasko ng Pagkabuhay (Triduo), Panahon ng Pagkabuhay (50 araw, nagtatapos sa Pentekostes), at ang Karaniwang Panahon. May sariling kulay ang bawat panahon, na makikita mo sa kasuotan ng pari.
Araw-araw na debosyon
Maraming Katoliko ang nagdarasal ng Rosaryo, gumugugol ng tahimik na sandali sa harap ng Banal na Sakramento (Pagsamba), nagdarasal ng Liturhiya ng mga Oras, nagdarasal ng Daan ng Krus, at nag-aantanda ng agua bendita pagpasok sa simbahan.
Buhay pagkatapos ng kamatayan
Naniniwala ang mga Katoliko na pagkamatay, hinahatulan ng Diyos ang bawat tao, siya na makatarungan at maawain. Ang mga namatay sa pakikipagkaibigan sa Diyos ay mabubuhay kasama niya magpakailanman sa langit, ang ilan pagkatapos ng huling paglilinis na tinatawag na purgatoryo. Ang mga malaya at tuluyang tumatanggi sa Diyos ay pumipili ng pagkahiwalay sa kanya, na tinatawag na impiyerno. Sa katapusan ng panahon, babalik si Kristo, at muling mabubuhay ang mga patay.